5:23 SA
Thứ Hai
4
Tháng Bảy
2022

NHÁNH CÂY LIÊM SĨ - HUỲNH VĂN HUÊ

06 Tháng Mười 201212:00 SA(Xem: 16655)
NHÁNH CÂY LIÊM SĨ
 Cái tin Dì Hai Sang qua đời không làm cho ai trong cái xóm nhỏ này ngạc nhiên. Dì sống đã qua tuổi tám mươi, lại không nghe lời bác sĩ chuyển từ ăn uống chay lạt sang “ăn mặn” như mọi người cho cơ thể có đầy đủ chất dinh dưỡng hơn… . Nghe đâu tuy đã yếu nhiều, nhưng Dì vẫn nhất mực không chịu ăn mặn dù rằng ai cũng biết Dì vốn không phải là một bậc xuất gia, tu hành.

 Theo lẽ thường tình, sau khi đến viếng thăm và phúng điếu xong, khách thân tình phải nên nán lại ngồi chuyện trò cùng tang quyến. Có người khách, trước kia cũng sinh ra và lớn lên nơi xóm nhỏ này, nay sinh sống nơi khác, giờ trở về phúng viếng. Nhìn chăm chăm vào tấm di ảnh của Dì Hai, một cụ bà hiền lành, gương mặt hơi gầy nhưng đầy phúc hậu. Khách chợt như quay trở về thuở nào, về cái thời thơ ấu đã trôi qua của chính mình… .

 * * *

 Ngày đó nơi xóm nhỏ này nhà cửa còn thưa thớt. Vì vậy đương nhiên cây xanh lẫn cỏ dại, rồi đến vườn tược gần như phủ kín khắp nơi. Vào một sáng sớm tinh mơ cuối năm, thật sớm đến mức còn thấy vài ngôi sao lấp lánh, như còn lưu luyến màn đêm xuất hiện trên bầu trời. Qua ánh đèn dầu leo lét, trong không khí âm u hòa quyện giữa bầu trời tối đen của ngày cuối tháng. H

 Người ta thấy có hai đứa bé, đứa trai là anh, đứa nhỏ là em hãy còn học tiểu học, đứa lớn chỉ hơn em mình vài tuổi thôi. Hai đứa nhỏ làm gì vào cái giờ này? Cái thời khắc mà vào tuổi này tụi nó chỉ nên trùm mền ngủ thật kỹ? Chúng nó đi “mót” trái sa bô chê của vườn nhà Dì Hai Sang… .

 Mon men theo con đường nhỏ, uốn lượn theo bờ con sông , chúng nép sát vào nhau, một phần vì gió lạnh, một phần chắc chắn đúng hơn là… vì sợ. Khi ngang qua cây đọt sộp cổ thụ với những cành lá lòa xòa cùng những rể phụ lòng thòng phất phơ hay xoắn vào nhau tạo nên những hình thù kỳ dị. Ban ngày ban mặt đi ngang qua đây đã thấy rờn rợn, huống gì bây giờ trời còn tối đen… . Đứa nhỏ chợt như muốn rú lên, nắm chặc cánh tay anh nó khiến ngọn đèn chao đảo. Có mấy con dơi đen xì, no nê sau chuyến ăn đêm, hình như đập cánh nghe thật rõ (?) có con còn áp sát, lướt qua trên đầu nó! Cái không gian đông đặc, thời gian kéo dài như vô tận rồi cũng đi qua, chúng cũng đã lần mò đến được ranh vườn . Vào thời này thật yên ả thanh bình làm sao, vườn tược đầy ắp cây trái như vậy nhưng vườn Dì Hai tuyệt nhiên không cần rào giậu gì hết… . Vô trong vườn rồi bọn trẻ nhanh chóng bắt tay vào việc, đi một vòng qua các gốc cây sum suê những trái là trái. Nằm lăn lóc rải rác dưới gốc cây, những trái sa bô chê rơi rụng được mấy đứa nhỏ lượm hết cho ngay vào cái túi đệm. Có những trái đã chín tới ngon lành, nhưng phải chịu có mấy dấu răng dơi thật rõ. Rồi những trái rụng cũng hết… . Còn lại trên cành cây là những chùm trái lòa xòa, đu đưa ngang đầu tụi nhỏ như trêu như ghẹo. Hai đứa đưa mắt nhìn nhau dưới ánh đèn dầu vàng vọt, như muốn ngầm hỏi nhau một điều gì… . Rồi như cùng quyết tâm, chúng nắm chặt tay nhau, cùng quay vào hàng hiên trước nhà Dì Hai ngồi tránh gió cho đỡ lạnh. Đứa anh lên tiếng như để xóa tan một suy nghĩ không “tốt” vừa thoáng qua đầu:

Thôi mình vô đây ngồi chờ chút coi có trái nào rụng nữa không, bây giờ trời cũng còn sớm… .

 Tội nghiệp, hai đứa nhỏ gầy gò, tuy đã đỡ sợ bóng đêm, nhưng một lần nữa chúng lại nép sát vào nhau cho đỡ… lạnh! Vào mùa này trời đã hết mưa từ lâu, ban ngày chúng cũng đã bắt gặp trên đường những con trùn đất bò lên để rồi làm mồi cho không lũ gà cũng lũ kiến… . Người lớn trong xóm nói vậy là “mùa lạnh” đã về… .Trước nhà Dì Hai lại là mặt sông rộng, nên dù tuy có khoảng cách khá xa nhưng gió sông cũng góp thêm phần làm se sắt làn da bọn trẻ… . Trong mấy con gà ngủ đêm trên những cành sa bô chê thấp là đà gần mặt đất, con trống đầu đàn đã cất tiếng gáy đầu tiên để đón chào bình minh . Chân trời phía đông đã chớm rạng ánh hồng. Trời sắp sáng rồi.

 Trong nhà, sau lưng bọn trẻ chợt có tiếng mở cửa… . Dì Hai đã thức giấc, tay cầm cây đèn “hột vịt” – loại đèn dầu nhỏ khi xưa người ta “chong” suốt đêm cho đỡ… hao dầu – Dì Hai cất tiếng hỏi:

Mấy đứa làm gì thức dậy sớm quá vậy? – Chỉ hơi rụt rè chớ không hề ấp úng, đứa lớn trả lời:

Dạ, tụi con đi “mót” trái sa bô chê. – Vừa nghe nói lại vừa nhìn thấy cái giỏ đệm tụi nhỏ mang theo, Dì hiểu tất cả. Người đàn bà tốt bụng cất giọng cảm thương:

 Mấy đứa còn nhỏ lo ở nhà… ngủ, thức dậy sớm làm chi rủi bệnh hoạn làm ba, má buồn. Để Dì đi lấy cho một mớ… . – Dì Hai quay vào trong nhà cũng là lúc người chồng xuất hiện. Nhìn bọn trẻ với ánh mắt nghi ngờ, ông ra lệnh tụi nó trút tất cả các thứ trong túi đệm ra!... . Những trái sa bô chê đủ cỡ còn dính đầy đất cát nằm lăn lóc, tuyệt nhiên không có trái nào trên cuống còn dính lấy một chút nhựa trắng, thứ nhựa này sẽ chứng tỏ đó là trái đã được mới hái từ trên cây, là thứ trái bị hái trộm!... .Lúc này Dì Hai đã quay ra trên tay còn cầm cái rổ nhỏ với một mớ trái sa bô chê ngon lành, nhìn thấy cảnh tượng Dì hiểu tất cả. Ôn tồn, hồn hậu Dì nói:

 Dì cho hai đứa một mớ nè, bỏ hết vô túi đệm đi, trời cũng sáng rồi lo về để còn đi học.

 Hai đứa nhỏ nhìn Dì ngần ngại chưa động tĩnh gì hết. Hiểu ý Dì thúc giục lần nữa. Lần này sau khi nhìn Dì bằng ánh mắt biết ơn và… cảm kích – chỉ duy nhất với Dì thôi – rồi chúng ngoan ngoãn vâng lời. Khi chúng đi khỏi khoảng sân vườn, Dì quay sang nhẹ nhàng nói với người chồng:

Ông biểu tụi nó trút ra làm chi, rủi tụi nó nhỏ dại, lỡ hái một hai trái trên cây thì tụi nó mắc cỡ tội nghiệp… 

 Lòng nhân hậu của Dì như thế đó, đơn sơ, bình dị nhưng thắm đẵm tình người. Dì vốn là con gái duy nhất của đôi vợ chồng có thể gọi là… phú nông, thuộc một trong mấy dòng họ tên tuổi có công khai phá vùng đất này. Cũng ít ai biết Dì học hết bậc tiểu học thời Pháp và có thể giao tiếp bằng tiếng Pháp với mọi người. Về sau này, tất cả con cái Dì đều từng bước lớn khôn vào sau những năm “lịch sử sang trang”, tất nhiên trong hoàn cảnh “khó khăn chung” như của tất cả mọi người. Dì thường tâm sự với chung quanh, các con của Dì tuy không làm ông này bà nọ, nhưng được cái tụi nó hiền lành, sống được nhờ vào đôi tay khối óc của mình chớ không như những người tự nhiên trở nên vô cùng giàu có nhờ vào công sức của… người khác !!!

* * *

 Vào một buổi sáng, cái thời khắc người già hay ra trước sân để đón nhận những tia nắng ấm … .Dì Hai đang đứng với đứa cháu nội bên một gốc sa bô chê, thoạt nhìn qua ai cũng thấy có một nhánh kém xanh tốt hơn các nhánh cây còn lại. Người khách đến thăm nhà vốn là… một trong hai cậu bé năm nào đã từng thắp đèn dầu đến cái sân này vào lúc chưa mờ sáng để mót trái rụng. Qua câu chuyện của hai bà cháu,không biết thế nào mà khách chưa vội ra về, nán lại đứng nghe. Dì Hai nhìn khách, cười cười rồi tiếp tục giảng giải cho đứa cháu về cây sa bô chê:

Con biết không, nhánh cây này đang tươi tốt mấy ngày trước, giờ trở thành vàng vọt như vầy là vì con bù-sè(*) nó ăn ruồng bên trong. – Dì Hai gọi cháu nội của mình cũng là con - Xong Dì quay sang khách mĩm cười hỏi thăm mấy lời về chuyện học hành ở Sài Gòn rồi tiếp tục bài “nói chuyện” dường như không chỉ riêng với cháu của Dì!

 Nhưng cái nhánh cây này cũng… hay lắm. Sau khi chảy nhựa để “trị” con sâu không được, nó sẽ chịu… chết (cùng với con sâu quái ác). Nhánh cây sẽ gãy! Thà hy sinh phần nhánh này để cứu cả thảy thân cây. – Dì một lần nữa nhìn khách, cười nhè nhẹ một nụ cười… buồn:

 Cái nhánh cây còn như thế! Nó biết… “từ chức” làm… nhánh cây để cứu cả thân cây! Còn ngoài đời có nhiều người quyền cao chức trọng, làm hư việc ảnh hưởng đến biết bao nhiêu con người khác nhưng không hề biết… từ chức là gì!! Rõ ràng không bằng một nhánh cây. Nhánh cây này vậy mà còn biết… liêm sỉ !

 Đến đây sau cùng người khách cũng ra về. Nợ chữ nghĩa vẫn còn mang nặng, nhưng từ đó cho đến mãi về sau này con người ấy không sao quên câu chuyện “nhánh cây liêm sỉ” của Dì Hai. Một phụ nữ nông thôn bình thường, trình độ và hiểu biết không có gì cao thâm, hoàn toàn không có quyền hành chức vụ gì… . Thế mà người phụ nữ này đã nói lên một suy nghĩ, một nhận định dù đượm đầy vị đắng cay, chua chát nhưng đáng để cho mọi người phải suy ngẫm… ./.

 

 HUỲNH VĂN HUÊ ( 5-2012 )

_________________________

Ghi chú: (*) Bù-sè: Tên địa phương của một loài sâu đục thân cây. 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Mười 2015(Xem: 175962)
Quan trọng là luôn được sự yểm trợ và thương mến của quý Niên Trưởng, quý Huynh Trưởng và các hội đoàn người Việt hải ngoại
30 Tháng Năm 2022(Xem: 441)
âm ỷ thốn vào đời sống, dai dẳng đeo theo mỗi khi trở mùa / viên đạn mang nỗi đau mất quê hương mất nguồn cội.
23 Tháng Tư 2022(Xem: 624)
Và thấy ai đó đang khóc thầm nhớ tiếc những ngày vàng son, những ngày con người dù đau khổ, chết chóc những vẫn còn biết tử tế với nhau
03 Tháng Ba 2022(Xem: 1088)
tôi nghĩ, không tránh khỏi những thiếu sót, hoặc sai lệch. Nhưng đã đọc, mà không viết, cứ để ứ hự ở trong lòng thì quả thật, có lỗi với Nguyễn Tất Nhiên thi sĩ.
14 Tháng Hai 2022(Xem: 1133)
Nam không trách gì anh ta, cũng vì quá thương em gái, nếu như em gái của Nam gặp trường hợp này thì chắc Nam cũng sẽ làm như vậy.
09 Tháng Hai 2022(Xem: 1084)
Gửi đến Biên Hòa quê hương lời Chúc Mừng Năm Mới. Chúc các bà chị dâu vượt bao bệnh tật để vui cùng con cháu.
01 Tháng Hai 2022(Xem: 963)
Cuộc sống thanh nhàn ta tận hưởng Nhâm Dần dịch bệnh cũng lui binh
27 Tháng Mười Một 2021(Xem: 1485)
Cám ơn Thầy Cô bạn bè đồng trường đồng lớp. Cám ơn những người bạn ở khắp thế giới đã chia sẻ vui buồn và trao đổi văn thơ.
13 Tháng Mười Một 2021(Xem: 1622)
Bốn năm anh đã nằm xuống, 4 năm tôi để anh tại chùa nghe kinh. Bây giờ tôi phải để anh nhẹ nhàng thân xác.
08 Tháng Mười Một 2021(Xem: 1643)
Thương quá ai ơi tôi không đủ chữ Giảng nghĩa dùm tôi cái chữ ân tình!
29 Tháng Tám 2021(Xem: 2330)
Hỡi các bạn đang còn sống, đừng bao giờ nghĩ mình có thể sống chung với bệnh dịch khi ta chưa có thể khắc chế được nó!
25 Tháng Bảy 2021(Xem: 2664)
Mong một ngày gần nhất mọi chiến sĩ chống giặc được về nhà. Người người sẽ trở lại với saigon còn tôi được về thăm quê hương
19 Tháng Bảy 2021(Xem: 2613)
lòng tôi rộn ràng vui như ngày tựu trường năm cũ, sắp được gặp lại các người thân yêu....
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 2256)
Hôm nay nghe Mạnh đứng ra làm lại chiếc nhẫn khoá 25. Có lẽ là người sung sướng và hạnh phúc nhất là chính mình.
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 1790)
Người yêu ấy có phải là tôi không? Chỉ có anh trả lời được. Tiếc thay anh đã chết không thể trả lời.
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 1789)
tôi phân vân quá, vì bạn tôi hôm qua gọi điện cho tôi nói "Mày có phước lắm, được ở gần chùa."
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 1873)
Các bạn Muối men cho đời ơi! Các bạn đã thực hành lời Chúa thật dễ dàng và đẹp đẽ! Tôi xin thay mặt cho những người nhận quà hôm nay Cám ơn các bạn!.
03 Tháng Bảy 2021(Xem: 2065)
vì đã chịu lấy tôi, một người thua cuộc mất hết tất cả để rồi phải khổ, trong khi bao nhiêu người khác muốn cung phụng em.
20 Tháng Sáu 2021(Xem: 2241)
Chiếu đời mâm cỗ vinh nhục có phúc có phần, thời trẻ trai hay khi trai chẳng còn trẻ thì cũng thế thôi
29 Tháng Năm 2021(Xem: 2329)
“Ngày của Cha” sắp đến nơi rồi. Các bác trai hãy cùng tôi “nối vòng tay nhỏ” và làm ngày này là một ngày thiêng liêng không thua kém gì ngày “Mother’s Day.”
09 Tháng Năm 2021(Xem: 2825)
Tháng năm xin gửi đến các bà mẹ trẻ, mẹ già lời cầu chúc sức khỏe bình an hạnh phúc. Chúc các bà Mẹ nhận được thật nhiều lời chúc lành từ con cái.
27 Tháng Tư 2021(Xem: 2964)
Niềm tin sự thật sẽ không bị vùi lấp. Niềm tin cái xấu sẽ bị đào thải: Nước nâng thuyền, nước cũng có thể lật thuyền.
26 Tháng Tư 2021(Xem: 3363)
hay sương thành lệ tra vào mắt mờ khuất trong em mọi nẻo về.
17 Tháng Tư 2021(Xem: 2167)
ánh trăng năm ấy đã lấy đi biết bao nhiêu linh hồn chưa đến tuổi phải từ bỏ thế gian...! trăng tròn 26-4-1975 ánh trăng buồn muôn thuở.
14 Tháng Tư 2021(Xem: 2474)
Facebook là bạn, nhưng tôi yêu những người bạn thật của tôi hơn. Họ đang chia sẻ với tôi những tâm tư tình cảm vui buồn rất thật của họ.
28 Tháng Hai 2021(Xem: 3548)
rong cơn bão tuyết khốn khó cho việc đi lại, thực phẩm khan hiếm, nhưng có “những tấm lòng vàng”
19 Tháng Hai 2021(Xem: 2939)
Sức khoẻ quý thật, nhưng quý nhất, trên cả sức khoẻ, là cái nhìn thấu suốt cuộc đời, sinh lão bệnh tử, để chấp nhận dễ dàng một khi sức khoẻ mất đi.
13 Tháng Hai 2021(Xem: 3462)
Làm hết sức mình, kiểm điểm lại những gì mình đã hành động để sửa sai. Như con trâu lặng lẽ nằm nhai lại cỏ.
12 Tháng Hai 2021(Xem: 3715)
để thấy mình vẫn còn loanh quanh đâu đó một nơi rất gần, tôi nghe thấy mình đang chạm trần vào mùi hương của tết.
12 Tháng Hai 2021(Xem: 3247)
Thời gian không là gì cả! Nếu không thể chạm được tay vào quá khứ, thì ta cũng còn đây ký ức để quay về
30 Tháng Giêng 2021(Xem: 3031)
“Công dưỡng dục suốt một đời lận đận Nghĩa sinh thành vương vấn cả trăm năm”
29 Tháng Giêng 2021(Xem: 3206)
Trời ơi trong 3 tháng mùa Đông, ngay cả cái lưng im lặng, cái dáng rất buồn đó
17 Tháng Giêng 2021(Xem: 2632)
nhưng trái tim tôi vẫn yêu nơi này: Làng quê Bình Sơn nghèo nàn, phố quận Long Thành thân thiết và ngôi trường Trung Học một thời mới lớn
17 Tháng Giêng 2021(Xem: 2621)
Thư này là lá thư thứ 49 nhưng lại là lá thư đầu tiên của năm 2021. Đáng lẽ là một thư vui, lạc quan, tràn đầy hy vọng và niềm tin. Nhưng thư này không được như thế! Xin đổi ngược hai chữ Người và Cảnh trong câu thơ của Cụ Nguyễn Du để bày tỏ: “Cảnh buồn Người có vui đâu bao giờ…”. Mong Các Bạn Mình thứ lỗi.
14 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2770)
Cuối cùng là màn bắn pháo bông, ban nhạc vẫn tiếp tục chơi nhạc, đèn vụt tắt, trên nền trời tiếng đì đùng vang vọng, pháo hoa rực rỡ, trên cao từng vòm pháo hoa chụp xuống
14 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2980)
Dường như nước Mỹ có thói quen đi đêm. Cái gì cũng bí mật, cũng thông đồng có hiệu lệnh ngầm.
29 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2889)
Cám ơn với tất cả lòng trân trọng cuộc đời này, hạnh phúc này. Kính chúc những người tôi yêu thương thật nhiều sức khỏe, an lành và hạnh phúc.
02 Tháng Mười 2020(Xem: 3327)
Sống Linh Thác thiêng, Xin Anh Phù Hộ cho toàn thể ACE / CH / ĐC THƯƠNG YÊU ĐOÀN KẾT CÙNG NHAU NẮM TAY QUYẾT TÂM ĐI ĐẾN ĐÍCH
30 Tháng Tám 2020(Xem: 4082)
sẽ làm hành trang giúp cho chúng cân bằng và vượt qua những thử thách của cuộc đời, để có thể vươn cao và vươn xa hơn.
28 Tháng Tám 2020(Xem: 3914)
Tôi thành thật xin lỗi những bài nhạc lính, xin lỗi các tác gỉả, những người hát chúng, một trăm ngàn lần. Mà vẫn thấy chưa đủ.
23 Tháng Tám 2020(Xem: 3706)
Chiếc ghế trang trọng dành cho Thầy vẫn luôn nằm trong lòng mỗi người học sinh Ngô Quyền xa xứ. Chúng con xin hứa sẽ làm tốt để xứng đáng với sự dạy dỗ và thương yêu của Thầy.
16 Tháng Tám 2020(Xem: 3444)
hôm nay Thầy Phan Thanh Hoài không rưng rưng ngấn lệ, nhưng mặt đỏ bừng sau những ly rượu chúc mừng
06 Tháng Tám 2020(Xem: 3669)
như thầm nhắn nhủ rằng chúng ta dù thân xác hèn kém nhưng cố giữ cái tâm để biết sống tử tế cho nhau dù qua tháng ngày nắng vội.
14 Tháng Sáu 2020(Xem: 3955)
Rất mong chúng ta thoát ra khỏi thời kỳ mắc dịch này để người dân trở lại cuộc sống yên bình, thoải mái như xưa.
13 Tháng Sáu 2020(Xem: 4315)
Sài Gòn có một con phố cong queo một cách rất ngộ nghĩnh, được đặt tên là phố Cống Quỳnh. Thật là khéo, vì cách lập luận và hành động của ông Cống Quỳnh
29 Tháng Năm 2020(Xem: 4124)
Một chân thành cảm ơn đến tất cả các cố gắng vượt bực để thực hiện những bộ phim trong thời chiến, đặc biệt những phim nói về chiến tranh
12 Tháng Năm 2020(Xem: 4453)
cũng như không còn nhìn thấy anh đậu xe bên lề freeway 101 trong cái nắng chói chan để đón đợi và mời chúng tôi đến phở Lý
07 Tháng Năm 2020(Xem: 4585)
Vào trại chừng hai tuần, thì tôi gặp được người quen cùng quê ở Biên Hòa, chị Huệ và gia đình Cô Tư Kiên, thuộc toán áo xanh đến trước
05 Tháng Năm 2020(Xem: 4513)
Tôi luôn luôn kính nhớ ơn Trên đã ban cho chúng tôi phước lành, may mắn ra đi được trong ngày 30/4
29 Tháng Tư 2020(Xem: 4190)
Còn anh, còn chị, còn các bạn. Ngày 30 tháng 4 năm đó đã làm gì? Ở đâu?