8:00 CH
Thứ Ba
1
Tháng Mười Hai
2020

GIỮ HUẾ ... BỎ HUẾ - CHU MAI

29 Tháng Ba 20203:23 CH(Xem: 1684)
GIỮ HUẾ ... BỎ HUẾ*

Tôi và Thu Hình Viên đồng sự đi công tác chung phóng sự chiến trường như hình với bóng, là nhân chứng cho nhau mỗi lần ra mặt trận và về lại Đài THVN9 tại 9 Hồng Thập Tự, vào câu lạc bộ nâng ly ăn mừng được toàn vẹn như khi rời cổng khởi hành công tác lịnh!
Như đã xác định trong bài tường thuật may mắn thoát khỏi hỏa ngục “tái chiếm Ban Mê Thuộc Hụt”, tôi chỉ ghi lại sự kiện tai nghe mắt thấy mà không phê phán chê khen.
Tại Quân Khu 1, tôi cũng chỉ viết lại những gì nghe và thấy trên bước đường trải qua.

Giữ Huế...Bỏ Huế!

Từ Nha Trang,Thu Hình Viên Lê Chí Đức về lại Sài Gòn bằng Air VN.
Tôi không được phép về, mà phải ở lại Đài Truyền Hình Nha Trang, chờ qua sáng ngày 23-3-1975, C130 của Sư Đoàn 5KQVNCH đáp,đón bay ra Đà Nẳng,tiếp tục công tác tường trình tin tức từ vùng hỏa tuyến Trị-Thiên với Thu Hình Viên Nguyễn Văn Đông.
Trung Ương chỉ sắp xếp phương tiện chuyển vận cho Tôi với Đông ra tới Đà Nẳng.
Còn từ Đà Nẳng bay ra Huế,Tôi phải tự lo liệu xoay sở lấy.
Mà nhờ vào kinh nghiệm chiến trường những lần trước đây,cộng với sự liên lạc quen biết đã có sẵn,Tôi gọi điện thoại “Khánh Vân” xin nối vào trung tâm hành quân vùng 1 nhờ trực thăng công tác “có giang” ra Huế với nhiệm vụ chứng tỏ VNCH quyết tâm “Giữ Huế” như lời Tướng Trưởng đã từng xác quyết!
Sĩ quan hoa tiêu trực thăng là Đại Uý Thành Cối có nhiệm vụ bay ra Thuận An đón phi hành đoàn Chinook hư hại hỏng tàu!
Vì nhận ra nhau là bạn cùng khoá 6/68SQTB,nên Thành Cối(hổn danh vì vác súng cối ra bãi tập bắn) đã cất cánh bay dọc theo quốc lộ 1 để Thu Hình Viên Đông quay cảnh kẹt xe do vc pháo loang lỡ cắt đứt đường lưu thông.
Lác đác dọc đèo Hải Vân,rất nhiều lương dân lùa trâu bò,chia ra từng toán chạy bộ từ hướng Huế vào Đà Nẳng.
Khi trực thăng xuống tới chân đèo phía Lăng Cô, xe nhà binh lẫn xe đò hành khách và cả xe dân sự chen lấn nhau về hướng Đà Nẳng thành hàng ba, có nơi hàng bốn không thấy nhúc nhích, di chuyển lên đèo, mà kẹt cứng vì một vài xe hàng bị bắn lật ngang chắn đường,vật dụng vương vãi tung toé khắp nơi không người dọn dẹp!
Đông móc khóa dây nịt an toàn ngồi bệt trên sàn tàu, sát thành cửa quay đầy đủ hình ảnh đoàn xe chen chúc mất trật tự bên dưới. Tôi thấy rất nhiều người đưa tay vẫy,một cách vô vọng.
Trưa hôm đó,Thành Cối thả Tôi và Đông xuống bãi đáp trước tư dinh Tỉnh Thị Trưởng Thừa Thiên,Huế.Với lời dặn dò trước khi cất cánh:
“Nếu muốn vô Đà Nẳng thì về Thuận An sẽ có tàu và may mắn hy vọng gặp lại”.
Đại Tá Nguyễn Hữu Duệ, từ Tổng Cục CTCT Sài Gòn ra thay thế Đại Tá Tôn Thất Khiêm, bị bay chức vì vụ cảnh sát dã chiến của Thiếu Tá Liên Thành xô xát, đụng độ với đám con chiên biểu tình ủng hộ linh mục Trần Hữu Thanh diển thuyết chống tham nhũng tại Huế.
Vì quen biết nhau, nên ĐT Duệ cho tôi mượn xe công xa tỉnh mang số ẩn tế lái quanh thành phố để Đông quay phim thu thập hình ảnh thực hiện phóng sự sinh hoạt Cố Đô Huế!
Con đường Lê Lợi bị chận kẽm gai. Giới hạn sự lưu thông vào ra toà hành chánh tỉnh.
Lính Địa Phương Quân Thừa Thiên tạo ra nhiều nút chận kiễm soát, canh gát cẩn mật quanh yếu khu. Ty bưu điện hoạt động bình thường. Đài Truyền Hình Huế tê liệt vì không có nhân viên. Chỉ có Cảnh Sát Dã Chiến giữ anh ninh bảo vệ đài.
Tôi và Đông vào đài ở số 15 Lý Thường Kiệt lấy điện thoại gọi về Tổng Cuộc Trưởng Truyền Thanh Truyền Hình Sài Gòn cho biết tình hình Huế.
TT Lê Vĩnh Hòa ra lịnh Tôi với Đông ở lại đó ngủ giữ đài để Ông tìm cách liên lạc trưởng đài Từ Tôn Sa.
Tôi dứt khoát trả lời thượng cấp:”Thưa Trung Tá, tụi Em không thể nào chấp hành lịnh ban ra. Nếu muốn liên lạc chỉ thị gì thêm xin gọi về tư dinh Đại Tá Duệ vì tụi em sẽ tạm trú ở đó tối nay.”
Sau đó, tôi lái xe qua cầu Trường Tiền, quẹo mặt theo con phố chính Trần Hưng Đạo để Thu Hình Viên Đông quay phim cảnh ngôi chợ chính Đông Ba đang vội vã chuyễn mình theo cơn sốt chiến tranh từ vùng cao loan truyền về.
Người mua cũng như kẽ bán đều tỏ vẽ lo âu, hối hả gần như là hốt hoảng một cách phi lý vô cớ!
Nhân viên công lực cảnh sát quốc gia vẫn hiện diện trên phố, ở phía cuối chợ về phía Gia Hội.
Ty ngân khố Thừa Thiên dày đặc cô nhi quả phụ chờ chực lảnh lương cấp dưỡng.Nhưng phát ngân viên vắng mặt sau vuông cửa sắt.
Họ hy vọng tiền Sài Gòn gửi ra bằng hàng không Air VN, thường thường vào buổi chiều, cho nên vẫn cố nán đợi. Họ đâu biết đường hàng không gián đoạn hơn tuần nay.
Cố Đô Huế thật là yên tỉnh, không nghe tiếng súng giao tranh,lẫn tiếng pháo kích của địch quân, nhưng đối với người dân tại đây, hơn lúc nào hết, họ không hề nói ra kễ từ sau biến cố Tết Mậu Thân, thường xuyên nghe ngóng tin tức chiến sự qua radio BBC, nên biết rất rõ tình hình,tự cảm nhận cường độ chiến tranh đã đến mức căng cứng có thể bất ngờ nỗ toang, khó lường cho nên sinh hoạt dồn dập cẩn trọng khác thường.
Chiều tối,tôi và Đông về lại tư dinh ĐT Duệ trả xe và được mời ăn tối chung với Trung Tướng Lâm Quang Thi,Tư Lịnh Tiền Phương vùng hỏa tuyến Trị-Thiên,Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Điềm,Tư Lịnh Sư Đoàn 1 Bộ Binh.
Trung Tướng Thi ngồi chủ tọa chính giữa. Bên tay mặt Ông là Đại Tá Duệ và Trung Tá Tùng,Tiểu Khu Phó Thừa Thiên Huế. Rồi đến Thu Hình Viên Nguyễn Văn Đông.
Phía bên tay trái Tướng Thi, đầu tiên là Chuẩn Tướng Điềm. Rồi tới Tôi.
Mới bắt tay giới thiệu chào hỏi nhau cho có lệ thì chuông điện thoại ren lên và vị sĩ quan cấp uý nhấc máy nghe, sau đó đưa cho Đại Tá Duệ tiếp chuyện!
Cả bàn tiệc ai cũng im lặng như lắng nghe và tất cả mọi cặp mắt đều chăm chú nhìn về chỗ ĐT Duệ đứng nghe điện thoại.
Tôi nghe Ông Duệ nói to:”Trình Trung Tướng cho phép Tôi tháo kho gạo an toàn ra phân phối cho anh em quân nhân, cán bộ tử thủ”!
(Tôi đoán là Trung Tướng Ngô Quang Trưởng,Tư Lịnh Quân Đoàn 1 chuyển lịnh Sài Gòn BỎ HUẾ”
Đột ngột, ĐT Duệ dùng tay trái chỉ Trung Tướng Thi và quắc về hướng mình.
Nhưng TT Thi chỉ đứng dậy tại chỗ và khoát hai tay quá đầu ra hiệu như không có mặt tại đây, không muốn nhận chỉ thị.
Chuẩn Tướng Điềm cũng đứng lên theo làm thủ hiệu giống TT Thi, không muốn tiếp điện thoại để cho ĐT Duệ “lảnh đủ” trực tiếp nhận lịnh “BỎ HUẾ”!
ĐT Duệ dùng tay trái bịt ống nói điện thoại. Nói với Tôi và Đông:
-“Thượng-Châu với anh em TV vui lòng lên lầu ăn tối với phi hành đoàn trực thăng.
Vì họp mật chiến sự khẩn cấp,không thể có mặt hai em”!
Tôi và Đông hấp tấp rời ghế quên cả chào biệt ai cả.
Khi vào phía sau, tôi nói nhỏ với Đông:”Tụi mình phải cẩn trọng đêm nay”.
Đêm 23 tháng 3-1975, Huế hoàn toàn tỉnh mịch yên tịnh. Tai tôi không nghe tiếng súng từ xa vọng lại. Tôi đã có trọn vẹn giấc ngủ không bị quấy rối, hốt hoảng thức dậy bởi bom đạn vùng hỏa tuyến.
Sáng sớm hôm sau, tôi với Đông bị Đại Tá Duệ “bỏ rơi”, không cho tháp tùng theo đoàn xe quân sự do Ông chỉ huy. Ông đã to tiếng, cao giọng gắt tôi:”Thượng Châu lo về lại Sài Gòn đi. Anh không thể cho em theo”!
Rồi Ông phác tay ra lịnh đoàn xe di chuyển bỏ tôi và Đông sững sốt chưng hững giữa sân rộng tư dinh Tỉnh Thị Trưởng Thừa Thiên Huế.
Trong lúc phân vân chưa biết làm thế nào để di chuyển xuống biển Thuận An, thì có trực thăng Air America đáp ngay trước tư dinh sát bên đường Lê Lợi.
Đông quay phim, tôi xấn tới bất chấp tiếng động cơ in ỏi, chìa thẻ MACV xin rời khỏi Huế.
Đây là chuyến bay đặc biệt của tòa tổng lảnh sự Mỹ tại Đà Nẳng, nhằm di tản trung tâm văn hóa Mỹ tại Huế.
Nếu không có chuyến bay này, chắc chắn Tôi và Đông sẽ tìm phương tiện về bãi biển Thuận An để theo cánh quân TQLC rút vào Đà Nẳng.
Không bị vc pháo hoặc bắn chết, thì cũng bị bắt làm tù binh cùng với hàng ngàn quân cán chính của vùng địa đầu hỏa tuyến Trị-Thiên!
vc không hề tấn công Huế như hồi Tết Mậu Thân, mà lịnh rút quân “BỎ HUẾ”đã được cấp trên ban ra, buộc lòng sĩ quan thừa hành nhận lịnh phải làm theo.
Điều này, cho thấy kế hoạch “di tản chiến thuật”không có thời giờ chuẩn bị, cơ sở quân dụng nặng bỏ tại chỗ, chỉ mang theo súng đạn cá nhân và xe cộ hạng nhẹ lưu động dễ dàng!
Quân nhân các cấp mang súng đạn cá nhân làm sao chiến đấu khi đụng vc hỏa lực dồi dào.
Theo tôi, vũ khí cá nhân chỉ dùng để tự sát, khỏi lọt vào tay địch vào thời điểm “BỎ-CHẠY”!
Tôi và Đông vào tới phi trường Đà Nẳng 10 giờ sáng 24-3-1975 đã có tin tổng đài điện thoại “Khánh Vân Đà Nẳng” mất liên lạc với tổng đài điện thoại “Minh Châu Huế”!
Bữa ăn tối cuối cùng trước ngày “BỎ-HUẾ CHẠY” gồm 6 người, ba người đã quá vảng là Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Điềm,TLSĐ1BB rớt máy bay trực thăng tử trận ở Quảng Ngải.
Đại Tá Nguyễn-Hữu-Duệ qua Mỹ sau ngày Sài Gòn mất đã mãn phần vì bịnh tại San Diego.
Trung Tá Tùng sau khi định cư tại San Diego đã qua đời vì bịnh tim! Người còn sống là Trung Tướng Lâm Quang Thi ở Bắc California.
Thu hình viên Nguyễn Văn Đông ở Paris.
Và,Tôi ngụ tại nhà vườn Escondido Nam California.
Đại Uý hoa tiêu trực thăng Thành Cối OC,thỉnh thoảng tham dự họp khoá 6/68SQTB Tôi có gặp.
*BBT

Image may contain: one or more people, people walking, crowd, outdoor and text
Image may contain: one or more people and outdoor, possible text that says 'ĐÈO HÁI-VAN'
Image may contain: 6 people, including Mai Chu, people smiling
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Giêng 2019(Xem: 3014)
Tình yêu và lòng bao dung của Thượng Đế hiện diện trong lòng người là chân lý vĩnh hằng…
06 Tháng Mười Hai 2018(Xem: 2821)
Đầu Tháng Mười Hai, 2018, nước Mỹ có một tin buồn. Đó là tin vị tổng thống thứ 41 của Mỹ là ông George H.W. Bush vừa mới qua đời, hưởng thọ 94 tuổi
01 Tháng Mười Hai 2018(Xem: 2987)
Khi tôi có dịp nói chuyện với một số bạn bè người Mỹ và nói về câu chuyện của Jack và Amy qua truyện ngắn “Vùng Trời Quê Bạn”
16 Tháng Mười Một 2018(Xem: 4306)
một lời cầu nguyện cho những linh hồn xấu số, không một lời từ giã vợ con trước lúc ra đi, được sớm siêu thoát
14 Tháng Mười 2018(Xem: 35252)
Một phần tài sản nên tổ chức phóng sinh.Tóm lại vợ con ông muốn cứu ông thì phải làm thật nhiều việc thiện để hồi hướng công đức cho ông.
08 Tháng Chín 2018(Xem: 35581)
Nhưng lời kể chuyện trong trẻo, thanh thoát khiến cho chúng ta vẫn còn nghe vang lên một dư âm tiếng đàn dương cầm chị Thanh Hoài
08 Tháng Chín 2018(Xem: 41171)
Vì bị trượt đại học oan uổng, nên nó đâm ra bất mãn, chán đời, lêu lổng chơi bời, để rồi giờ... nó trở thành thằng ăn cướp!”.
09 Tháng Tám 2018(Xem: 3840)
Sài Gòn như máu chảy từ tâm, Sài Gòn bao dung. Tôi chợt hiểu ra, mình đã là người Sài Gòn từ thuở bào thai rồi, Sài Gòn trong tim tô
29 Tháng Bảy 2018(Xem: 3869)
Tôi không còn khóc được nữa, nước mắt tôi đã cạn lâu rồi. Miệng tôi méo xệch như mếu, mắt chớp chớp
19 Tháng Năm 2018(Xem: 4453)
Thế hệ con cháu lớn lên vỗ cánh bay xa chỉ còn lại những người hưu trí và những người mệt mỏi muốn yên phận.
17 Tháng Tư 2018(Xem: 37812)
Truyện ngắn Tiểu Tử là những giọt nước mắt, những tiếng thở dài, nụ cười trong những ngày bình an và ngay cả trong cơn đớn đau cùng cực.
04 Tháng Tư 2018(Xem: 36837)
rằng hận thù cho sức mạnh, làm ta tỉnh táo, đề phòng.
13 Tháng Ba 2018(Xem: 36397)
Đạo Phật không thể tồn tại được nếu chúng ta cứ theo một khuôn mòn lối cũ; đó là ê a tụng niệm kinh kệ bằng tiếng Hán
25 Tháng Hai 2018(Xem: 4062)
Sài Gòn cũng không còn được như xưa nữa, vì sao? Ai đã làm nó trở nên hoang tàn như thế? Ai đã làm cho nó mất tình người như thế?
17 Tháng Giêng 2018(Xem: 5304)
Việc mà chỉ có những đại anh hùng, các bậc trượng phu không biết “tham sinh úy tử” là gì họa may mới làm được. Thật là anh hùng. Tôi xin ngã mũ.
15 Tháng Giêng 2018(Xem: 3766)
Nhưng điểm chính là phải sống làm người lương thiện, sống không vì cơm áo, sống để giữ giống da vàng, sống biết thương
01 Tháng Giêng 2018(Xem: 3791)
thân tàn danh liệt, thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời.
17 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 4144)
Noel nào tôi cũng nhớ tới buổi chiều đi gánh gạo, nhớ cái vẫy tay của anh Thu, nhớ chai dầu lửa, nhớ cục kẹo đường đen ở Cẩm-Nhân
10 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 4384)
Chủ nghĩa cộng sản đã là một thảm họa của nhân loại. Kể từ khi thứ chủ nghĩa này xuất hiện trên thế giới, nó đã giết chết không biết là bao nhiêu nạn nhân vô tội
07 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 3451)
“Không còn cách nào để cho các thành phần như cháu sống còn cả. Ngoại trừ… ngoại trừ bỏ nước ra đi. Chỉ có con đường đó thôi.”
12 Tháng Mười Một 2017(Xem: 3680)
họ muốn biểu lộ lòng biết ơn đó bằng cách để lại toàn bộ gia tài chắt chiu cả đời cho chính phủ Mỹ .
03 Tháng Mười Một 2017(Xem: 4360)
Ngồi trên máy bay rồi, tôi cũng chưa chắc sẽ được đi Mỹ. Cho đến lúc máy bay rời khỏi mặt đất, tôi mới dám nói lời: Vĩnh biệt kinh tế mới.
19 Tháng Chín 2017(Xem: 4089)
Khi biết những người mà tôi cứu vớt có một cuộc sống tốt đẹp, có được hạnh phúc và tương lai rộng mở, tôi cảm thấy mình vui lây và hạnh phúc lây
19 Tháng Chín 2017(Xem: 3797)
không có cả những bài "điếu văn tưởng niệm" lâm ly bi đát, nhưng đầy ắp những tình yêu thương từ xa xưa đọng lại
14 Tháng Chín 2017(Xem: 5448)
quyết mang đạn bom và xương máu ra để đổi lấy Tự Do. Bởi bên cạnh họ còn có một rừng người cùng chung một chính nghĩa, cùng chung một lý tưởng.
24 Tháng Tám 2017(Xem: 5279)
Đúng là ‘hữu thù bất báo…phi quân tử’ diễn Nôm là có thù mà không trả thì “sẽ không lớn nổi thành người”!
21 Tháng Tám 2017(Xem: 5515)
Lên án người thì dễ, nhưng mở lòng cưu mang giúp đỡ họ mới là khó.
16 Tháng Bảy 2017(Xem: 5159)
Hiện tại, tôi chơi nhạc đám ma. Cái chết – quy luật tất yếu giúp tôi sinh tồn, các giá trị nghệ thuật cao quý chỉ còn là hoài niệm!
31 Tháng Ba 2017(Xem: 4507)
Ngoài phố, gió bắt đầu lạnh, từng tốp học sinh chạy tập thể dục rầm rập trên vỉa hè, những chiếc áo khoác thêu cờ quốc gia ở sau lưng
10 Tháng Ba 2017(Xem: 12481)
Những làn sương mù tan dần trên những ngọn cây trơ trụi lá, lộ hé cảnh tượng tàn phá kinh khiếp của bom đạn suốt đêm qua
26 Tháng Hai 2017(Xem: 6846)
Thân thương biết mấy! Chuyện trò với người Sài Gòn-Nam Bộ, câu chuyện của họ giản dị, rõ ràng, không úp úp mở mở
23 Tháng Giêng 2017(Xem: 5227)
Tui cũng mừng rỡ vì nghe nói ông Tổng Thống mới sẽ oánh Trung Quốc là tụi tôi mừng rồi.
20 Tháng Giêng 2017(Xem: 5435)
Hôm nay chúng ta cũng đang đối diện với thảm họa mất nước. Tại sao chúng ta không có niềm tin về chính nghĩa, về chân lý
21 Tháng Mười Hai 2016(Xem: 5163)
dẫu biết cô ta sẽ không hiểu sao bỗng nhiên ông nói thế, ông thì thầm: “I love Little Saigon”.
20 Tháng Mười Hai 2016(Xem: 9772)
Thời gian thấm thoắt, ba mươi sáu năm đi qua. Mỗi người có riêng một hành trang, mang nó suốt đời trên vai…
17 Tháng Mười Hai 2016(Xem: 4854)
bởi chỉ cần con có sức khỏe, có thể tự chăm sóc cho bản thân thì bất luận tương lai như thế nào, cho dù con ở đâu cũng đều có thể sống tốt."
18 Tháng Mười Một 2016(Xem: 4633)
Mất quá khứ, mất hiện tại, vô vọng với người thân. Mẹ xa lánh mọi người, chỉ trừ nó, con chó
10 Tháng Mười 2016(Xem: 4919)
Truyện ngắn của Phạm Chinh Đông. Tám Hà và Kim Oanh diễn đọc. Video HD 720. Mời xem thêm tại: http://phamchinhdong.com hoặc http://phamchinhdong.blogspot.com.
24 Tháng Chín 2016(Xem: 5515)
Chúng ta, những người Việt ở hải ngoại có tiếng nói, thì hãy lên tiếng để tranh đấu, để vận động và để nói thay cho những người không được nói
24 Tháng Chín 2016(Xem: 6272)
Chỉ tội cho người dân, với bộ mặt ” không giống ai ” vì bị tô son trét phấn, có nhăn nhó vì đau quặn ruột
18 Tháng Chín 2016(Xem: 6499)
Đời quân ngũ đã đi vào tâm tư tình cảm tuổi trẻ khi vào đời nên gần như cả đời họ cứ vẳng nghe được tiếng nói “Thủ Đức Gọi Ta Về”
13 Tháng Chín 2016(Xem: 10154)
Nếu sự việc để đi vào lãng quên là một thiếu sót vì tôi có đề cập đến nhiều sĩ quan TQLC hồi sơ khai mà đa số anh em chưa bao giờ biết
13 Tháng Chín 2016(Xem: 6396)
anh Nguyễn Ngọc Khang là người hiền lành, tốt bụng, tận tâm và “truyền cảm hứng một cách kỳ lạ đến mỗi cuộc sống anh gặp trong đời
09 Tháng Chín 2016(Xem: 5857)
nghe hát bài " Dòng sông tuổi thơ ", tao bỗng nhớ tới con rạch nhỏ quê mình. Rồi tao nhớ mầy Cương ơi ! Bây giờ mầy ở đâu ?
04 Tháng Chín 2016(Xem: 4778)
trút lên họ những cáo buộc thiếu công bằng để chính mình không phải trả lời câu hỏi trước giờ lương tâm phán xét.
15 Tháng Tám 2016(Xem: 8428)
Là bạn, là thù, là người yêu câm lặng hoặc là “hóa thân” của lý tưởng Tự Do ? Sao ngươi mãi bám theo người chiến sĩ
15 Tháng Tám 2016(Xem: 7141)
Ôi! quả báo! Quả báo! Chắc kiếp trước ta có bắt giam người, nên kiếp nầy người mới bắt giam ta. Ôi! quả báo, quả báo!
11 Tháng Tám 2016(Xem: 5790)
Về nhà sau trước không ai,Hỏi ra em đã theo trai mất rồi.
08 Tháng Tám 2016(Xem: 6199)
Ai cũng phải bước tới cái ngày nhắm mắt lìa đời... Nhưng chú ơi, cháu đau lòng lắm nếu ra đi mà không giúp ích gì được cho quê hương và dân tộc mình...