11:07 SA
Thứ Sáu
19
Tháng Tư
2024

Đêm Đọc Cổ Thi - Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã - Nhạc: Dân Chủ Ca

18 Tháng Chín 201312:00 SA(Xem: 19945)
Đêm Đọc Cổ Thi
Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã
Nhạc: Dân Chủ Ca
 
1.
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Đêm đọc cổ thi,
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
2.
Đêm đọc cổ thi,
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
 
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Chính Khí Việt
Lý Đông A
 
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.

 
Đêm Đọc Cổ Thi
Vô Ngã
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...

Nhà thơ Vô Ngã với ‘300 Năm Thơ Văn Cổ’
Viên Linh
 
“300 Năm Thơ Văn Cổ” là tiền đề của bộ sách do tác giả Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết và sửa lấy bằng nhu liệu Microsoft Word trên máy vi tính riêng của ông, trong một thời gian dài trên hai mươi năm, đọc tới sửa lui nhiều lần. Với chiều dài Lịch Sử Nền Độc Lập của nước ta từ sau khi Ngô Quyền đánh tan quân Tầu (939, thế kỷ mười), qua Tiền Lê, Lý, tới hết Nhà Trần, (vài năm qua thế kỷ mười lăm), nội dung sách gồm hai bộ, bốn quyển, tổng cộng 1270 trang thơ văn của tiền nhân, nhà thơ Vô Ngã đã trao bản thảo cho tôi để in ấn càng sớm càng tốt.

Tôi đã làm ngay phần đầu cuối tuần qua, 370 trang sưu khảo và phẩm bình thơ văn của Nhà Ngô, Nhà Tiền Lê, và Nhà Lý. Sự việc này đã khiến tôi tới gần người bạn vong niên hơn nữa. Anh năm nay 86 tuổi, và chúng tôi đã đọc thơ văn cổ trong ánh sáng của lịch sử, mặc dù bên kia đường Lâm Truy, nẻo vào Vô Tích, dưới những ngọn đèn lồng trước cửa cao lâu xanh, mấy nhà học giả đạo mạo đang sướt mướt nâng xiêm áo ngạt ngào hương xả để ca ngợi tấm gương bán hoa mua sự yên thân cho lão Vương già.

Anh Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết về Thơ Văn Cổ như sau: “Qua thơ văn, ta sẽ thấy mỗi tác giả - thường là những nhân vật lịch sử - kể lại một mẩu chuyện về đời mình, khiến cho trang văn học trở thành những trang lịch sử sống động.”

“Như vậy, văn thơ (cổ) đã minh họa lịch sử,... các biến cố lịch sử luôn luôn là bối cảnh của văn thơ. Văn thơ và lịch sử đi đôi với nhau như bóng với hình như thế nên muốn hiểu rõ nội dung một bài thơ, ta cần biết rõ bối cảnh lịch sử của nó, và ngược lại, đôi khi nhờ thơ văn, ta có thể hiệu đính các sai lầm trong các sách viết về sử.” (tr.25, cuốn 1, Thơ Văn Đời Ngô Lê Lý)

Bản văn cổ đầu tiên của bộ sách chỉ có 95 chữ, là “Đại kế phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền. Tác giả Phạm Khắc Hàm đã dịch từng chữ một, giải nghĩa hết 95 chữ, với chữ Hán in trước, rồi phiên âm sau mới dịch nghĩa. Sau đó là Lời Bàn, tổng cộng 16 trang khổ lớn. Mới nghe qua, người nghe tưởng sẽ rất khô khan; không phải, đó là 16 trang hứng khởi, hưng phấn, vừa giận vừa đau, vừa vui vừa sướng, đọc đến đâu hình ảnh chiến trận, trong trướng tham mưu, ngoài sông đỏ máu, hiện ra đến đó.

“Kế Lớn Phá Hoằng Thao”
“Hoằng Thao (chỉ là) một đứa trẻ ngốc mà thôi. Cầm quân (từ) xa lại, binh sĩ mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn (đã) chết, không (có) nội ứng, khí (thế của chúng) đã bị mất (ngay từ) trước. Chúng ta lấy sức (nhàn) đón (đánh) mỏi mệt, tất phá được chúng.

Tuy nhiên, (kẻ) kia lợi (thế) ở hạm đội, nếu không phòng bị trước việc đó, cục diện thắng bại chưa thể biết trước được.
Nếu trước đó, sai người trồng cọc lớn tại cửa biển, đầu vót nhọn, bịt sắt; thuyền kia theo (nước) triều lên, vào trong (chỗ đóng) cọc; nhiên hậu ta (sẽ) dễ dàng chế (ngự) chúng. Không có (kế nào) ngoài kế này.”

Chỉ có thế! Đọc “Kế Lớn Phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền (899-944) ta được biết thân thế người anh hùng làng Đường Lâm, Giao Châu (vùng Sơn Tây), và lời ông nói với tướng sĩ kế sách phá tên Tướng Hoằng Thao ra sao, để sau này sông Bạch Đằng trở thành nơi diễn ra trận đánh lịch sử, đưa dân tộc tới đài độc lập sau gần ngàn năm bị Bắc phương đô hộ. Lời Bàn nhắc đến đôi câu đối “Cột đồng tới giờ rêu chưa xanh / Sông Đằng từ xưa máu còn đỏ,” mà tác giả Phạm Khắc Hàm sưu tầm, đem vào sách, để đưa ra nhận định rằng nội cái tên con sông ấy cũng đã làm Bắc phương phải nhục, vì nó đã trở thành câu đối đáp giữa sứ Đại Việt và chức quyền Tầu sau này. Đọc và viết về Thơ Văn Cổ Dân Tộc, theo ông, chính là ôn lại lịch sử. Thơ văn cổ chép sử, và nhân vật trong những áng văn xưa nhiều người là anh hùng dân tộc. Có thể có nhiều người biết như thế, song nói ra được, nói ra mà làm người ta tin, lại là một việc khác.

Tác giả Phạm Khắc Hàm dùng tên thật làm bút hiệu, khi làm thơ ký là Vô Ngã, sinh ngày 19 tháng 2, 1928 tại Phương Du, Yên Khánh, Ninh Bình, đỗ Tú Tài Toán (1948) tại trung tâm Yên Mô, Ninh Bình. Giáo sư trường Trung Học Tân Việt, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa (1949), sĩ quan Trừ Bị Khóa I Nam Định (1951), tác chiến trong Tiểu Đoàn Biệt Lập 23, tại Quảng Bình (1951-54), tới năm 1956 giải ngũ, sang Pháp du học (1956), đậu Tiến Sĩ Vật Lý Vi Tử và Lý Thuyết (1964).

Về nước, ông dạy tại các Đại Học Khoa Học Sài Gòn (1965-1981), Nông-Lâm-Súc Sài Gòn, Đại Học Cần Thơ, Đại Học Huế và Đại Học Đà Lạt (1968-75). Vượt biên, định cư tại Hoa Kỳ (tháng 8, 1981), hiện cư ngụ trong một ngôi nhà lưu động với vợ ông, Bác Sĩ Minh Châu. Cả hai đã về hưu. Với cuộc đời đã trải qua từ Đông tới Tây, từ võ sang văn, từ khoa học vi-tử tới thơ vô ngã, con người ấy lại rất lặng lẽ, rất âm thầm, ngày ngủ, đêm thức, miệt mài nghiên cứu cổ thư, dõi bóng Lý Đông A một triết gia kỳ bí của quê hương Ninh Bình, hồn hướng về ngọn Nga My vọng chân nhân cứu nước, lòng lưu vong mà thao thức khôn nguôi một đất nước tro than dấy mộng phượng hoàng:
 
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
(Lý Đông A, Chính khí Việt)
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...
(Vô Ngã, Đêm đọc Cổ thi)
 
Do niềm kính trọng đối với một nhà thơ tiền bối, một soạn giả Hán học uyên thâm, một người bạn vong niên có tầm nhìn sâu suốt, tôi viết những dòng này và nhận xuất bản cuốn sách cho anh. Tôi tin rằng “300 năm Thơ Văn Cổ” của Phạm Khắc Hàm là một bộ sách quí giá sẽ được hiện ra trong Tủ sách Văn học Dân tộc và người đọc chọn lọc đâu đó sau này.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
30 Tháng Tư 2011(Xem: 45143)
Thân lính trận, nhận lịnh gì không nhận Nhận lịnh đầu hàng….rời rã tai ương Hồn chinh chiến chỉ còn trơ thân xác Thân xác không hồn…điếng ngắt cô đơn
27 Tháng Tư 2011(Xem: 50066)
Đêm nay Xuân Lộc vầng trăng khuyết Bịt một vành tang cho đất trời Chân theo quân rút hồn ta ở Sông nước La Ngà pha máu sôi
27 Tháng Tư 2011(Xem: 44617)
Thơ: Xin gơi biếu qúy thân hữu bài thơ tôi thuộc lòng trên Nguyệt san XDNT tỉnh Biên Hòa 1970 để tưởng nhớ đến một chiến hữu va các bạn đã đền nợ núi sông tại Long Thành. Ngo TT
26 Tháng Tư 2011(Xem: 44226)
Một ngày không có anh cõi lòng nghe băng giá tình đời ôi nghiệt ngã giọt buồn vui long lanh
24 Tháng Tư 2011(Xem: 46436)
Đêm tháng tư Long-Giao trời lạnh giá. Lệnh lui quân ...nghe chết cả tâm hồn. Di tản buồn... máu lệ chảy thịt tuông. Khép kín lại trang sử đời lính trận.,
24 Tháng Tư 2011(Xem: 44205)
Có người đi, đi vào lòng biển rộng Người chôn vùi dưới huyệt lạnh mộ sâu Bao đớn đau, bao tủi nhục cơ cầu Gởi thân phận, đem thân làm tầm gửi
23 Tháng Tư 2011(Xem: 52072)
Hương bưởi chỉ còn trong nỗi nhớ Lời Ba nhòa nhạt giữa đêm mơ Để thấy giọt buồn rưng khoé mắt Để THƯƠNG HOÀI...hai tiếng ...NGÀY XƯA...
22 Tháng Tư 2011(Xem: 49826)
Ngày mẹ dọn co*m, cho*` cha làm về muộn Ngày chị chong đèn, trông anh đánh nhạc về Ngày có nhau đo*`i bình yên, hạnh phúc Ngày mất nhau đo*`i vụn vo*~ câu cu*o*`i
21 Tháng Tư 2011(Xem: 41755)
Dùng dằng lưu luyến kiếp tha phương, Biết tỏ cùng ai nỗi đoạn trường, Nặng gánh hai vai hờn vong quốc, Xin trả cho đời nợ vấn vương.
19 Tháng Tư 2011(Xem: 42884)
Cuộc đời như giấc chiêm bao. Xem như họp mặt hôm nào trường xưa. Thời gian thắm thoát thoi đưa. Giống như buổi học giờ trưa sân trường.
17 Tháng Tư 2011(Xem: 42923)
Tháng tư về,tháng tư về nữa. Đời một lần,một tháng tư buồn. Ta gác kiếm bên trời lận đận. Suốt cuộc đời nổi nhớ đau thương.
16 Tháng Tư 2011(Xem: 42717)
Hoa sẽ nở lan khắp đồi hoang, rừng vắng, HoaTự Do sẽ không tàn,đừng nhục chí đấu tranh, Yên tâm đi, có tao, có bọn mình -Trên từng cây số Sát cánh, chung vai, đánh trận này. Trận lớn nhất đời mình-
12 Tháng Tư 2011(Xem: 44844)
bạn bè đã dọn cho mày một chỗ ở khang trang bên triền đồi thoai thoải buổi sáng mày có thể nằm xem mặt trời mọc nhô cao qua ngọn núi chiều về, mày có thể ngắm ...
12 Tháng Tư 2011(Xem: 43116)
Em ngày xưa đi học. Tóc thề chấm ngang vai. Lời yêu anh chưa tỏ. Mà đời đã rẽ hai.
11 Tháng Tư 2011(Xem: 44372)
Anh đến quê em những ngày bão lửa Hàng cây cao đầu đếm bước chân qua Thành phố ngủ trưa , hơi thở nhạt nhoà Kèn giục giã đưa anh vào cuộc chiến
10 Tháng Tư 2011(Xem: 41711)
" Đô Thị Hoá" quê em còn hay mất??? Em ra sao??? biền biệt tận phương nào Có biết rằng tôi vẩn nhớ vì sao! Từ đôi mắt thương trao chiều ly biệt
09 Tháng Tư 2011(Xem: 42727)
Tự-Do ơi!!! Tự-Do Ba mươi sáu năm rồi Sao vẩn còn xa lạ Việt-Nam quê hương tôi
06 Tháng Tư 2011(Xem: 42120)
Tháng tư về , cha không còn, mẹ đã mất Từ nơi đâu cô lẻ cứ theo hoài Ba mươi năm núi sầu càng cao ngất Hồn non sông thổn thức bước lưu đầy .
06 Tháng Tư 2011(Xem: 42781)
Cô học trò thi sĩ Ôm nỗi buồn viễn vông Làm thơ tình đăng báo Tưởng như sầu mênh mông
04 Tháng Tư 2011(Xem: 44718)
Giờ đây kỷ vật của anh “ Thẻ bài còn lại với vành khăn sô “ Nay anh nằm yên đáy mộ Non sông gấm vóc ngàn đời nhớ anh .
03 Tháng Tư 2011(Xem: 48254)
quê tôi giờ thật xa mờ mịt bóng quê nhà bao năm trời lữ thứ vẫn thương quá… quê tôi
29 Tháng Ba 2011(Xem: 45277)
Rừng mênh mông đêm dày nỗi nhớ,chim chuyền cành ơi hỡi tình si. Chừng nghe mệt chiều nghiêng dốc đổ,tay nối tay níu lấy mặt trời,ngày đứng lại cho tình lót ổ. Nắng lung linh bóng ngắn bóng dài.
28 Tháng Ba 2011(Xem: 44203)
Van Huế đừng nghe lời dỗ ngọt. Xa bờ thuyền Huế đậu nơi mô? Những tiếng đãi bôi thường không thật. Răng theo cho cả cố đô chờ ?
27 Tháng Ba 2011(Xem: 43073)
Tháng Ba sao mưa còn ray rức? Hoa bưởi rụng rơi trắng sân nhà Mấy mươi năm qua mau rất vội Kỷ niệm còn đầy... nhớ xót xa!
26 Tháng Ba 2011(Xem: 46234)
Hoa quỳnh vẫn nở về đêm Vườn xưa chốn cũ bên thềm đếm sao Nhớ ai về lại tìm nhau Yêu anh em đợi, bao lâu vẫn chờ....
20 Tháng Ba 2011(Xem: 45238)
Cảm ơn người phổ nhạc thơ tôi Đưa tay níu những giọt thơ trôi Để âm thanh hát trong dòng chữ Cho sợi thơ buồn bớt lẻ loi
18 Tháng Ba 2011(Xem: 43433)
Anh đến đây, dù mang thân phiêu bạt Lòng ngậm ngùi, buồn nhớ mãi người thân Nhớ bạn bè, thuở gối đất nằm sương Thương mẹ già, mắt mỏi mòn ngóng đợi
18 Tháng Ba 2011(Xem: 44434)
Ta đi bỏ lại bao mồ mả Bỏ cả em thơ, biệt mẹ già Hương hỏa từ đường, ngày cúng giỗ Mẹ ngồi khấn nguyện những đêm mưa
03 Tháng Ba 2011(Xem: 51835)
Chưa say mà sao hồn lâng lâng , chân bước vào chân chẳng ngại ngần, bónh mây hay bóng người trong mộng, dìu bước ta vào bến ái ân
27 Tháng Hai 2011(Xem: 45564)
Đêm qua ta mơ thấy Việt Nam quê hương Ta Triệu triệu người đứng dậy Đập tan lũ gian tà
26 Tháng Hai 2011(Xem: 49489)
Biên Hòa đang nắng ấm Hay chập chùng sương giăng Đường về qua núi Bửu Áng mây nào vây quanh??
18 Tháng Hai 2011(Xem: 41818)
Hương bưởi ơi, tôi muốn dỗ dành Đồng Nai nước đục lại trong xanh Hương có bay đi xin trở lại Để mãi là hương của chúng mình.
17 Tháng Hai 2011(Xem: 43122)
Tóc đã bạc, nhuốm màu sương pha muối Tết Sydney! luôn nhớ Tết quê hương Thân ra đi trãi ngàn dặm gió sương Lòng luyến nhớ, mùi hương chiều xứ Bưởi.
16 Tháng Hai 2011(Xem: 41838)
Trên cánh đồng đầy gió Cò bay lả bay la Khắp vạn vật chan hòa Hương xuân tràn khắp nẻo.
16 Tháng Hai 2011(Xem: 40041)
Đúng giao thừa sẽ tới Trong chuông đổ ngân vang Trong thơm lừng nhang khói Chờ đón năm mới sang.
11 Tháng Hai 2011(Xem: 47705)
Ví dầu tình đã hết Bậu bỏ ta đã đành Đàn con còn thơ dại Tội tình những mầm xanh
11 Tháng Hai 2011(Xem: 48320)
Tiển em lần cuối cùng Trách nhiều cũng bằng không Em như thuyền nan nhỏ Biển khổ đầy mênh mông
27 Tháng Giêng 2011(Xem: 41809)
Bước thênh thang, con say đời vẫy gọi Mẹ sẽ cười thay giòng lệ mừng rơi
23 Tháng Giêng 2011(Xem: 43920)
Lòng nhủ lòng:quê xa khuất ngàn trùng Dẫu Mẹ đi không hẹn giờ quay lại Khói bếp mái tranh quyện trong hồn mãi mãi Xuân bên nầy nhớ Tết muộn bên kia!
22 Tháng Giêng 2011(Xem: 44547)
Biên Hoà trong tim… nhớ mấy cho vừa Thăng trầm lưu lạc… tha phương quê người! Tìm vết chân xưa… cách biệt mù khơi Mãi thương, mãi nhớ… vẫn mơ ước về
18 Tháng Giêng 2011(Xem: 43598)
Bây giờ muôn nẻo hoàng hôn Ánh trăng vàng võ ngõ hồn xanh xao Trả anh âu yếm ngày nào Bước chân lầm lỡ lạc vào lối yêu
15 Tháng Giêng 2011(Xem: 47218)
Mơn man vài giọt nắng Trên đôi má em hồng Ngập ngừng chân chim sẽ... Em bước vào vườn Xuân
10 Tháng Giêng 2011(Xem: 42850)
Nếu một mai tôi chết, Xin người hãy quên tôi. Nhớ chi người tình phụ Cho anh khổ một đời!
22 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 42764)
Anh dặn hoài phải cất kỹ mùi hương Để nhớ Má khi em vào trong bếp Mùi quen xưa không bao giờ quên được Dù anh xa quê mười mấy năm rồi
11 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 44489)
Lối nào lên được thiên đàng Mà chân rối mãi muôn ngàn tơ vương Trầm luân hết cõi vô thường Rã rời tim óc, bi thương xác phàm
08 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 48450)
Lưu bút ngày xưa kỷ niệm đầy, Tình thân bạn cũ hãy còn đây!
06 Tháng Mười Hai 2010(Xem: 44667)
Gặp lại em, người xưa, nay phận bạc Ngụp lặng mảnh đời, bèo dạt, hoa trôi
26 Tháng Mười Một 2010(Xem: 45281)
Đêm qua tàn cuộc vui về. Bỗng dưng sao lai buồn tê tái lòng! Em dần quên mối tình… không. Xui chi gặp lại để đong nỗi sầu.