8:52 CH
Thứ Ba
18
Tháng Giêng
2022

Đêm Đọc Cổ Thi - Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã - Nhạc: Dân Chủ Ca

18 Tháng Chín 201312:00 SA(Xem: 15898)
Đêm Đọc Cổ Thi
Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã
Nhạc: Dân Chủ Ca
 
1.
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Đêm đọc cổ thi,
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
2.
Đêm đọc cổ thi,
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
 
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Chính Khí Việt
Lý Đông A
 
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.

 
Đêm Đọc Cổ Thi
Vô Ngã
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...

Nhà thơ Vô Ngã với ‘300 Năm Thơ Văn Cổ’
Viên Linh
 
“300 Năm Thơ Văn Cổ” là tiền đề của bộ sách do tác giả Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết và sửa lấy bằng nhu liệu Microsoft Word trên máy vi tính riêng của ông, trong một thời gian dài trên hai mươi năm, đọc tới sửa lui nhiều lần. Với chiều dài Lịch Sử Nền Độc Lập của nước ta từ sau khi Ngô Quyền đánh tan quân Tầu (939, thế kỷ mười), qua Tiền Lê, Lý, tới hết Nhà Trần, (vài năm qua thế kỷ mười lăm), nội dung sách gồm hai bộ, bốn quyển, tổng cộng 1270 trang thơ văn của tiền nhân, nhà thơ Vô Ngã đã trao bản thảo cho tôi để in ấn càng sớm càng tốt.

Tôi đã làm ngay phần đầu cuối tuần qua, 370 trang sưu khảo và phẩm bình thơ văn của Nhà Ngô, Nhà Tiền Lê, và Nhà Lý. Sự việc này đã khiến tôi tới gần người bạn vong niên hơn nữa. Anh năm nay 86 tuổi, và chúng tôi đã đọc thơ văn cổ trong ánh sáng của lịch sử, mặc dù bên kia đường Lâm Truy, nẻo vào Vô Tích, dưới những ngọn đèn lồng trước cửa cao lâu xanh, mấy nhà học giả đạo mạo đang sướt mướt nâng xiêm áo ngạt ngào hương xả để ca ngợi tấm gương bán hoa mua sự yên thân cho lão Vương già.

Anh Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết về Thơ Văn Cổ như sau: “Qua thơ văn, ta sẽ thấy mỗi tác giả - thường là những nhân vật lịch sử - kể lại một mẩu chuyện về đời mình, khiến cho trang văn học trở thành những trang lịch sử sống động.”

“Như vậy, văn thơ (cổ) đã minh họa lịch sử,... các biến cố lịch sử luôn luôn là bối cảnh của văn thơ. Văn thơ và lịch sử đi đôi với nhau như bóng với hình như thế nên muốn hiểu rõ nội dung một bài thơ, ta cần biết rõ bối cảnh lịch sử của nó, và ngược lại, đôi khi nhờ thơ văn, ta có thể hiệu đính các sai lầm trong các sách viết về sử.” (tr.25, cuốn 1, Thơ Văn Đời Ngô Lê Lý)

Bản văn cổ đầu tiên của bộ sách chỉ có 95 chữ, là “Đại kế phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền. Tác giả Phạm Khắc Hàm đã dịch từng chữ một, giải nghĩa hết 95 chữ, với chữ Hán in trước, rồi phiên âm sau mới dịch nghĩa. Sau đó là Lời Bàn, tổng cộng 16 trang khổ lớn. Mới nghe qua, người nghe tưởng sẽ rất khô khan; không phải, đó là 16 trang hứng khởi, hưng phấn, vừa giận vừa đau, vừa vui vừa sướng, đọc đến đâu hình ảnh chiến trận, trong trướng tham mưu, ngoài sông đỏ máu, hiện ra đến đó.

“Kế Lớn Phá Hoằng Thao”
“Hoằng Thao (chỉ là) một đứa trẻ ngốc mà thôi. Cầm quân (từ) xa lại, binh sĩ mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn (đã) chết, không (có) nội ứng, khí (thế của chúng) đã bị mất (ngay từ) trước. Chúng ta lấy sức (nhàn) đón (đánh) mỏi mệt, tất phá được chúng.

Tuy nhiên, (kẻ) kia lợi (thế) ở hạm đội, nếu không phòng bị trước việc đó, cục diện thắng bại chưa thể biết trước được.
Nếu trước đó, sai người trồng cọc lớn tại cửa biển, đầu vót nhọn, bịt sắt; thuyền kia theo (nước) triều lên, vào trong (chỗ đóng) cọc; nhiên hậu ta (sẽ) dễ dàng chế (ngự) chúng. Không có (kế nào) ngoài kế này.”

Chỉ có thế! Đọc “Kế Lớn Phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền (899-944) ta được biết thân thế người anh hùng làng Đường Lâm, Giao Châu (vùng Sơn Tây), và lời ông nói với tướng sĩ kế sách phá tên Tướng Hoằng Thao ra sao, để sau này sông Bạch Đằng trở thành nơi diễn ra trận đánh lịch sử, đưa dân tộc tới đài độc lập sau gần ngàn năm bị Bắc phương đô hộ. Lời Bàn nhắc đến đôi câu đối “Cột đồng tới giờ rêu chưa xanh / Sông Đằng từ xưa máu còn đỏ,” mà tác giả Phạm Khắc Hàm sưu tầm, đem vào sách, để đưa ra nhận định rằng nội cái tên con sông ấy cũng đã làm Bắc phương phải nhục, vì nó đã trở thành câu đối đáp giữa sứ Đại Việt và chức quyền Tầu sau này. Đọc và viết về Thơ Văn Cổ Dân Tộc, theo ông, chính là ôn lại lịch sử. Thơ văn cổ chép sử, và nhân vật trong những áng văn xưa nhiều người là anh hùng dân tộc. Có thể có nhiều người biết như thế, song nói ra được, nói ra mà làm người ta tin, lại là một việc khác.

Tác giả Phạm Khắc Hàm dùng tên thật làm bút hiệu, khi làm thơ ký là Vô Ngã, sinh ngày 19 tháng 2, 1928 tại Phương Du, Yên Khánh, Ninh Bình, đỗ Tú Tài Toán (1948) tại trung tâm Yên Mô, Ninh Bình. Giáo sư trường Trung Học Tân Việt, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa (1949), sĩ quan Trừ Bị Khóa I Nam Định (1951), tác chiến trong Tiểu Đoàn Biệt Lập 23, tại Quảng Bình (1951-54), tới năm 1956 giải ngũ, sang Pháp du học (1956), đậu Tiến Sĩ Vật Lý Vi Tử và Lý Thuyết (1964).

Về nước, ông dạy tại các Đại Học Khoa Học Sài Gòn (1965-1981), Nông-Lâm-Súc Sài Gòn, Đại Học Cần Thơ, Đại Học Huế và Đại Học Đà Lạt (1968-75). Vượt biên, định cư tại Hoa Kỳ (tháng 8, 1981), hiện cư ngụ trong một ngôi nhà lưu động với vợ ông, Bác Sĩ Minh Châu. Cả hai đã về hưu. Với cuộc đời đã trải qua từ Đông tới Tây, từ võ sang văn, từ khoa học vi-tử tới thơ vô ngã, con người ấy lại rất lặng lẽ, rất âm thầm, ngày ngủ, đêm thức, miệt mài nghiên cứu cổ thư, dõi bóng Lý Đông A một triết gia kỳ bí của quê hương Ninh Bình, hồn hướng về ngọn Nga My vọng chân nhân cứu nước, lòng lưu vong mà thao thức khôn nguôi một đất nước tro than dấy mộng phượng hoàng:
 
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
(Lý Đông A, Chính khí Việt)
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...
(Vô Ngã, Đêm đọc Cổ thi)
 
Do niềm kính trọng đối với một nhà thơ tiền bối, một soạn giả Hán học uyên thâm, một người bạn vong niên có tầm nhìn sâu suốt, tôi viết những dòng này và nhận xuất bản cuốn sách cho anh. Tôi tin rằng “300 năm Thơ Văn Cổ” của Phạm Khắc Hàm là một bộ sách quí giá sẽ được hiện ra trong Tủ sách Văn học Dân tộc và người đọc chọn lọc đâu đó sau này.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Giêng 2022(Xem: 12)
Chim hót líu lo, Trời xanh thắm Hân hoan chào đón ánh Xuân vàng
27 Tháng Mười Một 2021(Xem: 523)
Càn khôn Lạc Dấu Chân Quen Đôi bờ sinh tử thần tiên lỡ lầm..
17 Tháng Mười Một 2021(Xem: 650)
Chiều nay mưa trên phố Ngồi cà phê chợt nhớ
29 Tháng Tám 2021(Xem: 1474)
Dịch bùng nay đã hai mùa Người dân dịch nạn Có Thừa Thương Yêu...
28 Tháng Tám 2021(Xem: 1354)
Bất chợt lòng ta pha dòng lệ chảy Thương xót quê nhà trong mùa cách ly
25 Tháng Tám 2021(Xem: 1542)
mọi người có quyền khen . tôi thì nói ngược lại ,
25 Tháng Bảy 2021(Xem: 1464)
Tựa như sau cơn mưa trời sẽ nắng Vui lên nào… hy vọng ở tương lai…
24 Tháng Bảy 2021(Xem: 1569)
Sức sống vươn lên, em mãi vẫn còn. Em chẳng cô đơn, Nguyễn Thị Sài Gòn!
18 Tháng Bảy 2021(Xem: 1770)
Cố lên đất nước tôi ơi!! Ngày mai nắng đẹp qua rồi gian nan...
04 Tháng Bảy 2021(Xem: 1838)
Trần gian này, kiếp phù sinh Đến, đi như khách lữ hành rong chơi.
04 Tháng Bảy 2021(Xem: 1449)
bản tuyên ngôn đôc lâp có mười ba tiểu bang; Sống tự do hạnh phúc
04 Tháng Bảy 2021(Xem: 1397)
Em cho tôi "tìm lại được nụ cười" Tưởng đã mất, không bao giờ tìm thấy…
09 Tháng Năm 2021(Xem: 2465)
Xong rồi ân trả nợ vay Tám tám mùa nắng mưa phai cuộc đời
09 Tháng Năm 2021(Xem: 2185)
Ngày Mother's Day đừng bỏ lỡ Một cú phone và một món quà
09 Tháng Năm 2021(Xem: 2198)
mưa tháng năm giọt dài giọt ngắn. nắng tháng năm từng vạt chảy dài
09 Tháng Năm 2021(Xem: 1541)
con cuốu đầu khóc suốt đêm thâu. quanh gót mẹ dẫm vô vàn nước mắt
24 Tháng Tư 2021(Xem: 1850)
Thế là nghiệp dĩ đã xong Ngàn đôi mắt đỏ khóc ròng tiếc thương
14 Tháng Tư 2021(Xem: 1629)
Nếu mình còn sống còn thương nhớ Còn cúng cầu siêu mỗi tháng tư
13 Tháng Tư 2021(Xem: 1411)
Lá rụng bao nhiêu tàng lá rụng Là bao dấu lệ nhớ thương Người!
26 Tháng Ba 2021(Xem: 1956)
CÁM ƠN MÀY NHỚ TẾ TAO ĐM…tao nằm dưới ba tấc đất
25 Tháng Ba 2021(Xem: 1822)
ở đâu. ta còn say giấc nhỏ dung dị một kiếp người, thế thôi
25 Tháng Ba 2021(Xem: 1917)
Cuộc đời sao ngắn đau vô tận Cho tao một phút tưởng niệm mầy
23 Tháng Ba 2021(Xem: 1960)
Máu của người như con như mẹ Đêm hôm ấy mắt con tràn lệ
10 Tháng Ba 2021(Xem: 1966)
sắc là thân người duyên hợp ...do đất nước gió lửa thành
10 Tháng Ba 2021(Xem: 1990)
Tháng Ba Gãy Súng Cờ Buông Phải chăng hồi kết vở tuồng bi ai...
07 Tháng Ba 2021(Xem: 2344)
Nhưng trước khi làm việc gì cũng phải có mưu lược, tính toán nhất là phải thủ tiền bạc cho con.
13 Tháng Hai 2021(Xem: 2885)
Trăm năm trong cõi người ta Có nam có nữ mặn mà lứa đôi...
13 Tháng Hai 2021(Xem: 2792)
Quên bao ngày tháng ngậm ngùi Chào thêm Xuân nữa sáng ngời ánh dương
31 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2122)
Mỗi ngày tờ lịch vẫn thường rơi Muốn níu thời gian khó vãn hồi!
28 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2128)
Thôi đành vớt dưới đáy hồ tâm thức Kỷ niệm xưa trên sỏi đá sân trường
24 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2256)
Thế thái nhân tình tan bọt sóng Đau tình mỏi vó ngựa hồng hoang.
19 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2220)
Và cuối cùng tôi yêu Trái tim nhỏ mỹ miều
19 Tháng Mười Hai 2020(Xem: 2096)
Áo em bay theo tóc rối bềnh bồng Đêm Đông lạnh mà lòng mình thật ấm
29 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2690)
Mai tôi chết cờ vàng xin đừng phủ. Xác thân này đâu chết cho quê hương?
29 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2407)
xin cúi đầu tri ơn tiên tổ. Những anh hùng liệt nữ Việt Nam
15 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2509)
Làm sao biết được ngày mai? Tình Xưa Bạn Cũ vui vầy vẫn hơn..
15 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2349)
Trời Mưa Ướt Đẩm Con Đường Chân Đê Ngày Ấy Không Còn Như Xưa
15 Tháng Mười Một 2020(Xem: 2522)
Nước Mỹ đầu tàu đi đúng hướng Bình an các nước vững tay sào
12 Tháng Mười 2020(Xem: 2710)
Vàng Thu rồi nên lá rơi xào xạc Lòng bâng khuâng mang tâm sự ngổn ngang
12 Tháng Mười 2020(Xem: 2838)
Ở đời có tuổi có tên Trốn sao tránh khỏi lưới rền bủa vây.
02 Tháng Mười 2020(Xem: 2772)
Đời sống nhiêu khê tắt lối đường Ngày chửa qua đi đêm đã đến
02 Tháng Mười 2020(Xem: 2684)
Trên sỏi đá vẫn nhẹ nhàng, êm ái Cũng an lành, và mãi mãi an vui.
20 Tháng Chín 2020(Xem: 3097)
Thu về chiếc lá vàng rơi Nắng vàng trãi lụa gió phơi gọi mùa
20 Tháng Chín 2020(Xem: 2769)
Cơn gió nhẹ lung lay rung cánh lá Chợt giựt mình! Thu đã đến rồi sao!
20 Tháng Chín 2020(Xem: 2709)
Ngõ dạo nhìn thu tràn cảm xúc Ghìm rơi rụng lá vững tâm chờ.
30 Tháng Tám 2020(Xem: 3447)
“Vu Lan” đất khách, ngồi nhung nhớ Hoa trắng thay cho một đóa hồng…
29 Tháng Tám 2020(Xem: 3292)
Con thành đứa trẻ mồ côi Lặng chiều nhang khói tìm hơi Mẹ hiền!