6:02 SA
Thứ Sáu
22
Tháng Sáu
2018

Đêm Đọc Cổ Thi - Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã - Nhạc: Dân Chủ Ca

18 Tháng Chín 201312:00 SA(Xem: 11942)
Đêm Đọc Cổ Thi
Thơ: Lý Đông A - Vô Ngã
Nhạc: Dân Chủ Ca
 
1.
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Đêm đọc cổ thi,
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
2.
Đêm đọc cổ thi,
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
 
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Ta vỗ án hét thành Ca Chính Khí
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Đông thê thê như gió thổi u hồn
 
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn, tí tách mưa sa...
 
Chính Khí Việt
Lý Đông A
 
Một ngày lạnh, nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.

 
Đêm Đọc Cổ Thi
Vô Ngã
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn, chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...

Nhà thơ Vô Ngã với ‘300 Năm Thơ Văn Cổ’
Viên Linh
 
“300 Năm Thơ Văn Cổ” là tiền đề của bộ sách do tác giả Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết và sửa lấy bằng nhu liệu Microsoft Word trên máy vi tính riêng của ông, trong một thời gian dài trên hai mươi năm, đọc tới sửa lui nhiều lần. Với chiều dài Lịch Sử Nền Độc Lập của nước ta từ sau khi Ngô Quyền đánh tan quân Tầu (939, thế kỷ mười), qua Tiền Lê, Lý, tới hết Nhà Trần, (vài năm qua thế kỷ mười lăm), nội dung sách gồm hai bộ, bốn quyển, tổng cộng 1270 trang thơ văn của tiền nhân, nhà thơ Vô Ngã đã trao bản thảo cho tôi để in ấn càng sớm càng tốt.

Tôi đã làm ngay phần đầu cuối tuần qua, 370 trang sưu khảo và phẩm bình thơ văn của Nhà Ngô, Nhà Tiền Lê, và Nhà Lý. Sự việc này đã khiến tôi tới gần người bạn vong niên hơn nữa. Anh năm nay 86 tuổi, và chúng tôi đã đọc thơ văn cổ trong ánh sáng của lịch sử, mặc dù bên kia đường Lâm Truy, nẻo vào Vô Tích, dưới những ngọn đèn lồng trước cửa cao lâu xanh, mấy nhà học giả đạo mạo đang sướt mướt nâng xiêm áo ngạt ngào hương xả để ca ngợi tấm gương bán hoa mua sự yên thân cho lão Vương già.

Anh Vô Ngã Phạm Khắc Hàm viết về Thơ Văn Cổ như sau: “Qua thơ văn, ta sẽ thấy mỗi tác giả - thường là những nhân vật lịch sử - kể lại một mẩu chuyện về đời mình, khiến cho trang văn học trở thành những trang lịch sử sống động.”

“Như vậy, văn thơ (cổ) đã minh họa lịch sử,... các biến cố lịch sử luôn luôn là bối cảnh của văn thơ. Văn thơ và lịch sử đi đôi với nhau như bóng với hình như thế nên muốn hiểu rõ nội dung một bài thơ, ta cần biết rõ bối cảnh lịch sử của nó, và ngược lại, đôi khi nhờ thơ văn, ta có thể hiệu đính các sai lầm trong các sách viết về sử.” (tr.25, cuốn 1, Thơ Văn Đời Ngô Lê Lý)

Bản văn cổ đầu tiên của bộ sách chỉ có 95 chữ, là “Đại kế phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền. Tác giả Phạm Khắc Hàm đã dịch từng chữ một, giải nghĩa hết 95 chữ, với chữ Hán in trước, rồi phiên âm sau mới dịch nghĩa. Sau đó là Lời Bàn, tổng cộng 16 trang khổ lớn. Mới nghe qua, người nghe tưởng sẽ rất khô khan; không phải, đó là 16 trang hứng khởi, hưng phấn, vừa giận vừa đau, vừa vui vừa sướng, đọc đến đâu hình ảnh chiến trận, trong trướng tham mưu, ngoài sông đỏ máu, hiện ra đến đó.

“Kế Lớn Phá Hoằng Thao”
“Hoằng Thao (chỉ là) một đứa trẻ ngốc mà thôi. Cầm quân (từ) xa lại, binh sĩ mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn (đã) chết, không (có) nội ứng, khí (thế của chúng) đã bị mất (ngay từ) trước. Chúng ta lấy sức (nhàn) đón (đánh) mỏi mệt, tất phá được chúng.

Tuy nhiên, (kẻ) kia lợi (thế) ở hạm đội, nếu không phòng bị trước việc đó, cục diện thắng bại chưa thể biết trước được.
Nếu trước đó, sai người trồng cọc lớn tại cửa biển, đầu vót nhọn, bịt sắt; thuyền kia theo (nước) triều lên, vào trong (chỗ đóng) cọc; nhiên hậu ta (sẽ) dễ dàng chế (ngự) chúng. Không có (kế nào) ngoài kế này.”

Chỉ có thế! Đọc “Kế Lớn Phá Hoàng Thao” của Ngô Quyền (899-944) ta được biết thân thế người anh hùng làng Đường Lâm, Giao Châu (vùng Sơn Tây), và lời ông nói với tướng sĩ kế sách phá tên Tướng Hoằng Thao ra sao, để sau này sông Bạch Đằng trở thành nơi diễn ra trận đánh lịch sử, đưa dân tộc tới đài độc lập sau gần ngàn năm bị Bắc phương đô hộ. Lời Bàn nhắc đến đôi câu đối “Cột đồng tới giờ rêu chưa xanh / Sông Đằng từ xưa máu còn đỏ,” mà tác giả Phạm Khắc Hàm sưu tầm, đem vào sách, để đưa ra nhận định rằng nội cái tên con sông ấy cũng đã làm Bắc phương phải nhục, vì nó đã trở thành câu đối đáp giữa sứ Đại Việt và chức quyền Tầu sau này. Đọc và viết về Thơ Văn Cổ Dân Tộc, theo ông, chính là ôn lại lịch sử. Thơ văn cổ chép sử, và nhân vật trong những áng văn xưa nhiều người là anh hùng dân tộc. Có thể có nhiều người biết như thế, song nói ra được, nói ra mà làm người ta tin, lại là một việc khác.

Tác giả Phạm Khắc Hàm dùng tên thật làm bút hiệu, khi làm thơ ký là Vô Ngã, sinh ngày 19 tháng 2, 1928 tại Phương Du, Yên Khánh, Ninh Bình, đỗ Tú Tài Toán (1948) tại trung tâm Yên Mô, Ninh Bình. Giáo sư trường Trung Học Tân Việt, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa (1949), sĩ quan Trừ Bị Khóa I Nam Định (1951), tác chiến trong Tiểu Đoàn Biệt Lập 23, tại Quảng Bình (1951-54), tới năm 1956 giải ngũ, sang Pháp du học (1956), đậu Tiến Sĩ Vật Lý Vi Tử và Lý Thuyết (1964).

Về nước, ông dạy tại các Đại Học Khoa Học Sài Gòn (1965-1981), Nông-Lâm-Súc Sài Gòn, Đại Học Cần Thơ, Đại Học Huế và Đại Học Đà Lạt (1968-75). Vượt biên, định cư tại Hoa Kỳ (tháng 8, 1981), hiện cư ngụ trong một ngôi nhà lưu động với vợ ông, Bác Sĩ Minh Châu. Cả hai đã về hưu. Với cuộc đời đã trải qua từ Đông tới Tây, từ võ sang văn, từ khoa học vi-tử tới thơ vô ngã, con người ấy lại rất lặng lẽ, rất âm thầm, ngày ngủ, đêm thức, miệt mài nghiên cứu cổ thư, dõi bóng Lý Đông A một triết gia kỳ bí của quê hương Ninh Bình, hồn hướng về ngọn Nga My vọng chân nhân cứu nước, lòng lưu vong mà thao thức khôn nguôi một đất nước tro than dấy mộng phượng hoàng:
 
Một ngày lạnh nước người không tri kỷ
Ta vỗ án hét thành ca chính khí
Đông thê thê như gió thổi u hồn
Thấu buốt tận lòng người trong cốt tủy.
Nước Mê Linh trăng thu còn vằng vặc
Sông Bạch Đằng sóng vỗ thuyền cắc cắc
Non Chi Lăng gió cuốn rừng cung đao
Đồng Đống Đa xương người phơi man mác.
(Lý Đông A, Chính khí Việt)
 
Đêm đọc cổ thi,
Chữ còn chữ mất,
Trên vách tường,
Trăng múa thúy hoa.
Người đi xa đã khuất,
Nhấn phím đàn,
Cất tiếng ly ca.
Gió thổi thiết tha,
Lá trúc bay phơ phất,
Nắng thu vàng
Nay đã xưa xa.
Chiều tịch dương chìm khuất,
Trên tơ đàn,
Tí tách
Mưa sa...
(Vô Ngã, Đêm đọc Cổ thi)
 
Do niềm kính trọng đối với một nhà thơ tiền bối, một soạn giả Hán học uyên thâm, một người bạn vong niên có tầm nhìn sâu suốt, tôi viết những dòng này và nhận xuất bản cuốn sách cho anh. Tôi tin rằng “300 năm Thơ Văn Cổ” của Phạm Khắc Hàm là một bộ sách quí giá sẽ được hiện ra trong Tủ sách Văn học Dân tộc và người đọc chọn lọc đâu đó sau này.
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Sáu 2018(Xem: 4)
Mặc ai nói xấu buông lơi Lưỡi không xương cũng lắm lời đa ngôn...
28 Tháng Năm 2018(Xem: 177)
Đợi lúc ta về, từ viễn xứ Bên vườn xưa ấy, có còn ai ?
28 Tháng Năm 2018(Xem: 436)
Gom niềm Vô, Hữu, long đong Chôn theo năm tháng, Có, Không, Tình đời!
27 Tháng Năm 2018(Xem: 200)
Thương tình trời đất cảm thông Tròn như trái đất lòng vòng gặp nhau
20 Tháng Năm 2018(Xem: 221)
Chiều nay trở về thăm lại trường Sân trường vắng lặng tiếng ai cười
13 Tháng Năm 2018(Xem: 247)
Đường đời rẽ lối chân mây Mẹ về lạc cảnh con hoài nỗi đau
13 Tháng Năm 2018(Xem: 175)
đầu mùa con gió thoảng tháng mẹ về
13 Tháng Năm 2018(Xem: 635)
Buồn vui thế sự trôi xuôi hết Rồi cũng vùi quên dưới mộ phần.
22 Tháng Tư 2018(Xem: 134097)
Gió lành, biển lặng, sóng êm Cờ vàng ba sọc tung lên vẫy chào
17 Tháng Tư 2018(Xem: 248)
tôi đưa tay sờ nắn bàn tay thiếu ngón xung đột trầm trọng
09 Tháng Tư 2018(Xem: 133840)
Nhưng không. Ta chẳng hề bi lụy Ta chỉ buồn em chút đỉnh thôi
04 Tháng Tư 2018(Xem: 285)
Bên bến sông, bóng ai dường tư lự Gió Xuân nồng, lòng dào dạt đắm say
02 Tháng Tư 2018(Xem: 549)
Ký ức theo thời gian vụn vỡ Giọt sầu kẻ ở nghẹn ngào rơi.
25 Tháng Ba 2018(Xem: 407)
Nắm tay lần cuối hôn môi chia lìa Trên Trời Rụng Ánh Sao Khuya...
25 Tháng Ba 2018(Xem: 731)
Và đây có phải là lần cuối Cực Lạc lối về ở cạnh đây.
01 Tháng Hai 2018(Xem: 823)
Trông vời Cố quốc lệ nhoà hoen mi Bây giờ, ta chẳng còn chi
29 Tháng Giêng 2018(Xem: 616)
Trên đầu quân giặc Bắc phương Ngàn năm tiết liệt Nhị Nương chói loà
28 Tháng Giêng 2018(Xem: 602)
Mãi là tiếng kêu từ trong máu thịt Của người con mang ơn Mẹ ngàn thu!
18 Tháng Giêng 2018(Xem: 535)
em ơi bây gìờ em ở đâ? Lặn lội tìm em đến bạc đẩu
10 Tháng Giêng 2018(Xem: 549)
Đành viết đôi câu cùng lời chúc. An Khang Hạnh Phúc không vơi! Đầy!..
10 Tháng Giêng 2018(Xem: 711)
mười một tháng hai gặp nhau đây. đồng hường xứ Bưởi nhớ ngày nầy
09 Tháng Giêng 2018(Xem: 918)
Thêm tình, thêm nghĩa, thêm lưu luyến Hết giận, hết buồn, hết đắng cay
07 Tháng Giêng 2018(Xem: 791)
Xẻ giang san, đem bán rẻ từng phần Tròng Bắc thuộc ngàn năm xưa tái diễn
07 Tháng Giêng 2018(Xem: 891)
Ơn Thầy, Cô muôn đời và suốt kiếp Giữ chân thành câu: "Nhất Tự Vi Sư".
07 Tháng Giêng 2018(Xem: 562)
Mà bâng khuâng gửi hồn theo tiếng vạc Đếm thời gian, mong chờ đón Xuân sang…
07 Tháng Giêng 2018(Xem: 597)
Uống đi, bia cũng cạn vơi Mỗi người mỗi ngã xa rời cuộc vui.
06 Tháng Giêng 2018(Xem: 483)
bên nhau thời áo trắng qua vật đổi sao dời
30 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 485)
Xin cho năm mới thật vui cho ngươi quanh tôi luôn mĩm cười
25 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 479)
Đêm đông Chúa sinh ra đời Trong hang đá lạnh Chúa tôi đón mừng
13 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 437)
An vui xin chúc nhau lành hạnh,Bình ổn gia can phúc trọn nhà.
10 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 482)
Chào tạm biệt, mùa thu vàng lá đổ.Đất nước Phù Tang, xứ sở hoa Anh Đào
08 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 583)
Từng chiếc lá, trôi theo làn nước lũ Nghe Đông về mà tiếc nuối Thu tàn…
01 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 569)
Eo sèo chữ nghĩa,tưởng lên cơn Chật chội bao năm phá cũi hờn
01 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 522)
Trẻ con, tiến sĩ đâm mù …chữ Sách vở, văn chương hóa chuốc …phiền
22 Tháng Mười Một 2017(Xem: 482)
Nâng niu, nắn nót từng con chữ. Kiến thức khai thông bởi có thầy
22 Tháng Mười Một 2017(Xem: 546)
Tạ ơn thiên địa chở che Xuân qua Thu ấm nắng Hè lạnh Đông
20 Tháng Mười Một 2017(Xem: 491)
Đâu ai biết Thầy Trò nặng lắm chữ THƯƠNG. Ngày bế giảng Thây Cô ôm đám học trò sướt mướt
05 Tháng Mười Một 2017(Xem: 589)
Con hết lòng, tâm nguyện tiếng kinh chiều Phương xa đó, Mẹ bình yên an giấc
05 Tháng Mười Một 2017(Xem: 520)
Anh muốn hoá thân thành lá Mượn gió mây trời gởi tiếng Yêu Em
01 Tháng Mười 2017(Xem: 905)
Đã qua ngày tháng tối đen. Đôi tay vuốt mặt đốt đèn tương lai
01 Tháng Mười 2017(Xem: 757)
Tôi về qua phố cũ tìm lại dĩ vãng xưa
01 Tháng Mười 2017(Xem: 702)
Mới đó mà nay được ngũ niên Lục tuần tập tễnh bước đầu tiên
19 Tháng Chín 2017(Xem: 1480)
Sống sao tâm trí sáng ngần Còn hơn ngũ tạng chứa phân..bấy nhầy
19 Tháng Chín 2017(Xem: 655)
em cười má đỏ hây hây, gót sen nhí nhảnh cỏ cây giật mình
14 Tháng Chín 2017(Xem: 1266)
Mà nghe đau thắt, hòa cay đắng Nghịch cảnh vì đâu hóa bể dâu
09 Tháng Chín 2017(Xem: 653)
Lòng bồi hồi, chậm bước bơ vơ Trăng Thu mờ, ngậm ngùi heo hút
03 Tháng Chín 2017(Xem: 1417)
Cầu nguyện Mẹ hiền vui thượng thọ Con yêu Mẹ lắm nhất trên đời.
03 Tháng Chín 2017(Xem: 599)
Trên trời thiền động sao sa Hiên đời lệ nhỏ nghiêng tà nhớ thương
03 Tháng Chín 2017(Xem: 566)
Lần đầu tiên đi chùa, chỉ một mình thôi Con cầu nguyện. Mẹ vãng sinh Cực Lạc Quốc.
03 Tháng Chín 2017(Xem: 595)
tim con cứ hằng đêm ray rức , gửi mẹ cha mù vọng vu lan